Hisarköy’de bulunan Amorium Antik Kenti…

Mustafa KOYUNCU

emirdagofset@gmail.com

Afyonkarahisar Valisi Sayın Kübra Güran Yiğitbaşı, yaklaşık 10 gün önce Dinar’ı ziyaret etti. Sayın Yiğitbaşı, burada 8 bin kişilik Apameia Antik Kenti’ndeki antik tiyatroyu ziyaret etti. Vali Yiğitbaşı ziyaretin ardından yaptığı açıklamada; “Burası çok kıymetli bir miras. Bizim ve kurumlarımızın yapabileceği bir şey varsa elimizi taşın altına koymaya her zaman hazırız” dedi.
Bilindiği gibi ilçemizde de Amorium (Hisarköy’de) Antik Kenti var. İlçemizin 12 km. doğusunda yer alan Hisarköy’de bulunan Amorium, M.Ö. 2000’li yıllardan itibaren Hitit, Phryg, Yunan, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde kesintisiz yerleşim görmüş bir antik kenttir. Kent, Yukarı Şehir ve Aşağı Şehir olarak iki başlık altında değerlendirilmektedir. Yukarı Şehir, höyüğün kenarlarında hala izleri görülebilen Bizans dönemi sur duvarlarıyla, Aşağı Şehir’de bütün şehri kuşattığı takip edilebilen bir koruma (sur) duvarıyla çevrilidir. Amorium’un, Roma Senatosu tarafından bölgede kendi parasını basma izni verilen ilk şehirler arasında oluşu, M.Ö. 1. yüzyıl başlarında Doğu Phrygia’da önemli bir pozisyonda olduğunu göstermekte.
Amorium’da ilk çalışmalar, 1987 yılında Prof. Dr. R. Martin Harrison tarafından bir yüzey araştırması ile başlamıştır. Prof. Dr. R. Martin Harrison kentte 1988-1991 yılları arasında arkeolojik kazıları sürdürmüştür. 2014 yılından itibaren kazı çalışmaları Bakanlar Kurulu kararı ile Anadolu Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Zeliha Demirel Gökalp’in kazı başkanlığında devam etmektedir. Amorium kazı ekibinin öncelikli hedefi, Roma ile Osmanlı dönemleri arasında kentteki yerleşimin incelenmesidir. Kentte gerçekleştirilen arkeolojik kazılarda kentin tarihine ışık tutacak Geç Roma, Bizans ve Osmanlı dönemi buluntuları ele geçmiştir.
Amorium, pek çok tarihi kişilikle de özdeşleşmiş bir antik kenttir. Edebiyat tarihi açısından fabl yazın türünün öncüsü EZOP, pek çok antik kaynağa göre Amorium’da yaşamıştır. İslam tarihi açısından büyük önem atfedilen Selman-ı Farisi İran’dan yola çıktığı dinsel arayışının duraklarından birisi de Amorium’dur. Selman-ı Farisi Amorium’da yer alan kilisede 7 yıl eğitim görmüş akabinde İslamiyet’in doğuşu ile İslamiyet’i tanımak için Hz. Muhammed’in yanına gitmiştir.
Dinar’da bulunan Apameia Antik Kenti için “elimizi taşın altına koymaya hazırız” diyen Sayın Yiğitbaşı’na Emirdağ’daki Amorium’un önemi de anlatılmalı. Bunun yanında mümkünse buranın turizme kazandırılması için harekete geçilmeli. Emirdağ’da Amorium gibi antik bir kent var ve aslında burası turizm açısından çok çok değerli…
Sağlıcakla kalın, Allah’a emanet olun…