Şanghay İşbirliği Örgütü

Ömer ÖZKAN

ozkanomer@gmail.com

Kuzey Atlantik Antlaşması (örgütü: NATO), Şanghay İşbirliği Örgütü, ASEAN vb… gibi uluslararası dayanışma örgütleri 20.nci yüzyıl dengelerine göre oluşan ittifaklardır. Fakat 20.nci yüzyıl gerilerde kaldı. Artık tarih yeni bir dünyanın kurulması istikametinde ilerliyor. Günümüzde sanayi çağı (kapitalizm) aşılıyor. Dijital çağ ve onun ilk basamağına, yani “globalizme” geçiş süreçlerini iç içe yaşıyoruz.
Geçtiğimiz hafta önemli gelişmeler yaşandı. Türkiye ilk kez Çin ve Rusya’nın başını çektiği Şanghay İşbirliği Örgütü toplantısına “Dialog Ortağı Ülke” sıfatıyla katıldı. “Türkiye gözlemci ülke bile değildir. Dialog ortağı ülke kimliğiyle toplantılara katılsa ne çıkar?” denilebilir. Ama olay bu kadar basit değil.
Değişim inanılmaz bir hızla devam ediyor. Uygarlık batıdan doğuya kayıyor. Artık dünyanın merkezi “Asya”dır. Çünkü yalnız iki devlet, Çin ve Hindistan neredeyse dünya nüfusunun yarısı kadar. Değişimin nedeni elbette yalnız başına nüfus değildir. Avrupa yaşlandı. Asya’nın gençlik potansiyeli asla ve asla gözardı edilmemelidir. Asya, dünya üretiminin gerçekten de merkezi konumuna geliyor.
ABD Efsanesi çöktü. Titanic battı. ABD’nin her attığı kurşun, eninde sonunda geri dönüyor ve bumerang gibi kendisini vuruyor. Bıden, Rusya-Ukrayna savaşını fırsat bildi ve “beyin ölümü gerçekleşen” NATO’yu tekrar diriltti ama aynı yöntemlerle Çin çevrelenemez. Dize getirilemez. 70 Yıl öncesinin sorunu,Taiwan sorununu kaşımakla Asya yeniden toparlanamaz. Çünkü Asya’nın lideri Çin’dir.
Dünya haritasını masaya yatırıp dikkatle inceleyiniz. Göreceksiniz ki, dünyada yedi tane “büyük aile devleti” vardır. Bunlar; ABD/Kanada, AB, Rusya, Çin, Hindistan, Pasifik (Endonezya, Yeni Zelenda, Avustralya, Malezya ve Singapur) Ülkeleri ve Brezilya’dır. Bu yedi büyük devlet neredeyse dünyanın tamamı demektir. Büyük devlet olamayan, parçalanan iki coğrafya kaldı. Onlar da; Eski Osmanlı coğrafyası (Orta-Doğu ve Müslüman Afrika) ile Hristiyan Afrika’dır.
“Yeni bir dünya kuruluyor” derken dünya çapındaki bu “entegrasyona” parmak basıyoruz. Yani bundan sonra dünyada yalnızca ABD, Batı Avrupa, Rusya ve Çin yok. Dünya on bloklu bir dünyaya gidiyor. On tane “büyük devlet” ve bu büyük devletlerin şemsiyesi altında yüzlerce, binlerce “şehir devleti.” Şanghay Beşlisi tarihe karıştı. Onun gibi NATO da, yani Kuzey Atlantik Paktı da 20.nci yüzyılda kaldı. Bıden bu gerçekleri bilmiyor mu? Elbette biliyor. Ama kepçeyi almış çorbayı karıştırıyor. “Hükümranlığımı belki biraz daha uzatabilirim?” diye. Olmaaaz!… Köprülerin altından çok su geçti.
Sayın Erdoğan bu gerçekleri görüyor. Putin ise dünden biliyor. İsmet İnönü bildiğinden değil, ABD’ye öfkesinden: “Yeni bir dünya kurulur… Türkiye de o dünyada ye rini alır” demişti. İsmet Paşa’nın bile bile kullanmadığı bu söz günümüz dünyasında “gerçek” oluyor. Evet… dokuz Şanghay İşbirliği Örgütü üyesi ile öteki gözlemci ve dialog ortağı ülkeler bu gerçeği görüyorlar. ŞİÖ’nün de beyin ölümü gerçekleşmiştir. Ama sıradan bir toplantının da bu denli ses çıkarması tesadüf değildir. Hatta her alanda Türkiye-Rusya ya da Erdoğan-Putin yakınlaşmasının temelinde bu gerçek yatmaktadır.
Kimileri hala Avrupa Birliği türküsü çığırıyor. Ben her yazımda vurgularım: “Biz Avrupalı değil, Asyalıyız” derim. Türkler komünizme karşı Batı’yı koruyan “muhafız asker” olduğunu henüz yeni anlamaktadır. Kusura bakmayın ama ABD ve öteki NATO yetkilileri Sovyetler Birliği’nin yıkıldığını, komünizmin tehlike olmaktan çıktığını bilmiyorlar mı? Elbette biliyorlar. O zaman Putin’e neden düşmanlar? Sayın Erdoğan’ı neden bir kaşık suda boğmak istiyorlar? Elbette bu öfkelerin önemli nedenleri var. İşte… bu neden; uygarlığın batıdan doğuya kaymakta olduğu gerçeğidir. Bundan böyle savaşlar ABD-Sovyetler Birliği biçiminde değil, Avrupa-Asya biçiminde yaşanacak. Çünkü yeni çağın, dijital çağın odağı Çin’dir. Asya’dır.
Bizim de kökümüz hala Asya’da yaşıyor. Biz de Asyalıyız. Öte yandan atalarımız yüzlerce yıl, hatta bin yıldan beri Ruslarla, Rusya Halklarıyla iç içe yaşıyor. Sayın Erdoğan ve Putin bu gerçekleri biliyor.