“Cumhuriyet”e neden sahip çıkmalıyız?

Mustafa KOYUNCU

emirdagofset@gmail.com

29 Ekim 1923 yılında ilan edilen Cumhuriyet’in bugün 101. yılını kutluyoruz. Öncelikle Cumhuriyet nedir, anlamı nedir bunu Pamukkale Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Tarih Bölümü T.C. Tarihi Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Ercan Haytoğlu’undan dinleyelim. Prof. Dr. Haytaoğlu, Cumhuriyet’i şöyle tanımlıyor : “Cumhuriyet kelimesinin kökeninde ‘cumhur’ kelimesi vardır. Cumhur, ahali, halk ve kalabalık anlamına gelir. Cumhuriyet dediğimizde de halka ait rejim anlaşılmaktadır. Cumhuriyet çağımızda kabul görmüş yönetim biçimlerinden birisidir. Bu rejimin aristokratik cumhuriyet, demokratik cumhuriyet olmak üzere iki temel özelliği bulunmaktadır. Yönetim yapısı içerisinde cumhuriyet nedir dediğimizde dar kapsamda, devlet başkanının seçimle belirlendiği sistemdir. Geniş anlamda ise, devlet başkanı dâhil halkın yönetiminde söz sahibi olanların seçimle belirlendikleri sistemdir.”

Benim Cumhuriyetle ilgili en sevdiğim söz Mustafa Kemal Atatürk’ün söylediği: “Cumhuriyet bilhassa kimsesizlerin kimsesidir” sözüdür.

Bunun yanında herşeyden önce Cumhuriyet, Türk Milletinin doğasında, binlerce yıllık kültüründe, örf ve adetlerinde mevcut olan bir hayat tarzını yansıtmaktadır. Doğuştan hür olan insanın, hürriyet içerisinde hayatını sürdürmesi, hürriyetinin korunmasını varlığı ile eş tutması, en eski Türk toplumlarından başlayarak çağlar boyu devam eden bir özelliktir ki bu da Cumhuriyet’le mümkündür. Cumhuriyetin belli başlı özelliklerine baktığımızda; 

*Egemenliğin kaynağının millete ait olduğunu kabul eden devlet şeklidir.

*Yönetiminin özelliği, seçim esasına dayanan bir yönetim oluşudur. Seçimin, gerek seçme gerekse seçilme hakkı açısından belli bir kişiye, belli bir gruba, belli bir sınıfa ait olmayıp; bütünüyle millete ait olmasıdır.

*Cumhuriyet, her şeyden önce kamu yararını ön planda tutan, kamu yararına dayanan bir yönetim şeklidir. Rejimin gücünü, geniş halk kitlesinin bütününden, millet iradesinden almasıdır.

*Cumhuriyet, devlet yaşantımıza, siyasi yaşantımıza egemenliğin bir kişiye, bir gruba, bir sınıfa değil, doğrudan millete ait olduğu gerçeğini kazandırmıştır.

*Cumhuriyet rejimi, bütün vatandaşları yasa önünde eşit sayar, onlar arasında hiçbir ayrıcalık tanımaz, onların devlet yönetimine eşit olarak katılımını sağlar. Vatandaşların temel hak ve özgürlüklerini devlet teminatı altına alır.

*Cumhuriyet akla, mantığa, bilime, toplumun gereklerine ve ihtiyaçlarını gidermeye en uygun ve insana değer veren bir yönetim biçimidir. “Cumhuriyet, fikir serbestliği taraftarıdır.” İnsanın, dolayısıyla toplumun gelişme ortamını hazırlayan, koruyan en iyi yönetim biçimidir.

Bu yönleriyle Cumhuriyet, bize yani Türk toplumuna en uygun yönetim biçimidir. Cumhuriyet’in Türk Milleti’ne neler kazandırdığını anlamak için Cumhuriyet’in ilanından sonra yapılan yeniliklere bakmak yeterlidir. Bunlardan bazıları şunlardır : Halifeliğin Kaldırılması (3 Mart 1924), Medeni Kanunun Kabulü (17 Şubat 1926), Tarikatların Kaldırılması, Tekke Ve Zaviyeyerin Kapatılması (30 Kasım 1925), Laikliğin Kabulü (1928-1937), Kadın Haklarının Tanınması (1930-1933 ve 1934).

Yukarıda kısaca anlattığım sebeplerden dolayıdır ki bugün ilanının 101. yılını kutladığımız Cumhuriyet’e yediden yetmişe hepimiz sıkı sıkı sarılmalı ve sonsuza kadar korumalıyız. 

“Benim naçiz vücudum elbet bir gün toprak olacaktır, fakat Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır.” Gazi Mustafa Kemal ATATÜRK…

Sağlıcakla kalın, Allah’a emanet olun…