Emirdağ’da düğün ve sünnetlerde altın takma adeti…

Mustafa KOYUNCU

emirdagofset@gmail.com

Emirdağ’ın köklü adetlerinden biridir düğünlerde ve sünnetlerde düğün sahibine altın takmak. Anadolu’nun birçok yerinde de Emirdağ gibi meşhur olan bir adettir düğünlerde altın takmak. Hepimizin bildiği gibi düğünlerde ve sünnetlerde düğün yapan ailelere düğüne gelen misafirler tarafından çeyrek, yarım, tam altın takılır. Hatta bir dönem takılan takılar düğün nerede yapılıyorsa (salonda veya evde) hoparlörden anons edilirdi. Bu adet bugün yerini takı sandığına bıraktı. Artık düğünlerde takılan takılar anons edilmiyor. Bunun yerine takılar artık sandığa atılıyor.
Geçtiğimiz günlerde bir arkadaşla sohbet ederken bu konu açıldı. Arkadaş anlatıyor; “işte bizim oğlanın düğünde şu kişi bize 30’luk (çeyrek) altın takmış geçenlerde haber salmış bizim altını geri yollayın” demiş. Tabi arkadaş da bunun üzerine soluğu kuyumcuda alıyor. Kuyumcu 30’luk altına 10 bin küsür lira demiş ama küsürünü almamış yani 30’luk altını 10 bin liraya almış. Her neyse götürmüş ödüncünü ödemiş. Sonrasında da ekliyor arkadaş; bizim taktığımız zamanda altın şu paraydı Avro olarak da şu paraydı diyor. Şimdi bir 30’luk altın aşağı-yukarı 200 Avro. Yani 9 bin küsür lira. Bundan 10 yıl önce 20 yıl önce insanlar düğünlerde altın takabiliyordu. Ancak son birkaç yıldır hem altındaki yükseliş hem de ekonomik sebeplerden dolayı artık altın takma işi biraz zor gibi…
Şimdi tekrar konumuza dönelim. Evet hem Emirdağ’da hem de Anadolu’nun bir çok yerinde düğünlerde altın takmak adetti. Ancak bugün geldiğimiz noktada hem altın fiyatlarının yükselişi hem de ekonomik sebeplerden dolayı bu adet insanları zora sokmakta.
İşin bir diğer tarafına bakacak olursak; düğünlerde takılan takılar aslında düğün yapanın ekonomik olarak rahatlamasını sağlamalı. Ancak, bizde bu adet bir nevi borç verme (ödünç) gibi… Yani “ben sana düğününde bu altını takıyorum ama ben düğün yaparken sen benim altınımı bana tekrar takacaksın” şeklinde.
Bana soracak olursanız; düğün yapana destek olmak amacıyla düğünlerde takı takmak çok güzel bir adet. Ancak bunun ödüncü olmamalı. Yani ödünç işi artık sona ermeli. Takılan takının da altın olmasına gerek yok. Ekonomik olarak gücünüz neye yetiyorsa (300-500-1000 lira gibi) onu takmalıyız ve ödünç olarak takmamalıyız. Bunu düğün yapan kişiye bir jest gibi bir hediye gibi düşünmeliyiz… Yani bu adetin günün şartlarına göre güncellenmesi lazım diye düşünüyorum.
Sağlıcakla kalın, Allah’a emanet olun…